De compensatieregeling voor de transitievergoeding bij ontslag na langdurige ziekte staat op het punt ingrijpend te veranderen. Dit kan grote financiële gevolgen hebben voor jou als werkgever. Hieronder vind je de belangrijkste punten die in het wetsvoorstel van 1 juli 2026 mogelijk gaan veranderen.

Let op: het voorstel is nog niet definitief. Je leest hier wat op dit moment de stand van zaken is. Zodra er ontwikkelingen bekend zijn zullen wij in dit artikel updates plaatsen.

De huidige compensatieregeling voor de transitievergoeding bij 2 jaar ziekte

Sinds 1 april 2020 kunnen werkgevers bij het UWV compensatie aanvragen voor de transitievergoeding die zij betalen bij ontslag van een werknemer die langer dan twee jaar ziek is (de zogeheten 104-weken wachttijd). Deze regeling werd ingevoerd om het fenomeen van ‘slapende dienstverbanden’ te bestrijden.

Die regeling is er niet voor niets: je hebt al twee jaar loon doorbetaald en re-integratiekosten gemaakt. Dan is het redelijk dat de overheid meebetaalt aan de transitievergoeding. Op dit moment geldt deze compensatieregeling voor alle werkgevers, groot en klein. Dit gaat mogelijk veranderen per 1 juli 2026.

Mogelijke verandering compensatieregeling transitievergoeding per 1 juli 2026

Het kabinet heeft een wetsvoorstel ingediend dat de compensatieregeling per 1 juli 2026 beperkt tot kleine werkgevers. Dat wil globaal zeggen dat werkgevers met minder dan 25 werknemers wel nog gecompenseerd gaan worden. Voor middelgrote en grote werkgevers vervalt de compensatie. Het wetsvoorstel is ingediend maar nog niet aangenomen. De beoogde datum staat formeel nog niet vast.

Voor wie de 104-wekentermijn vóór 1 juli 2026 eindigt en tijdig handelt, geldt overgangsrecht. Concreet betekent dat: de arbeidsovereenkomst moet vóór 1 juli 2026 zijn beëindigd, de transitievergoeding moet vóór die datum volledig zijn betaald, en de aanvraag moet binnen zes maanden na betaling bij het UWV worden ingediend. Eindigt de 104-wekentermijn ná 1 juli 2026, dan vervalt het recht op compensatie voor grotere werkgevers volledig.

Dit heeft een financieel belang voor de overheid. De maatregel levert hen een structurele besparing op van circa €380 miljoen per jaar (80% minder compensatietoekenningen).

Het advies van de Raad van State op de wijziging compensatieregeling

De Raad van State is kritisch op het wetsvoorstel en constateert dat:

• Er geen fundamentele belangenafweging plaatsvindt tussen de kwetsbare positie van de langdurig zieke werknemer en de meerjarige lasten van de werkgever.
  
•  Het risico op slapende dienstverbanden, en de bijbehorende juridische procedures, opnieuw zal toenemen.
  
• De beperking tot kleine werkgevers de regeling conflictgevoelig maakt en kan leiden tot ongelijke behandeling.

De Raad gaat zelfs verder en adviseert om de verplichte transitievergoeding bij ontslag wegens langdurige ziekte helemaal te schrappen. De redenering: bij langdurige ziekte heeft de transitievergoeding voornamelijk het karakter van een ‘extraatje’, terwijl de werkgever al twee jaar loon heeft doorbetaald en re-integratie-inspanningen heeft verricht. Bovendien is de werknemer via de WIA voorzien van een uitkering en is een overstap naar ander werk vaak niet aan de orde. Het kabinet heeft dit advies niet overgenomen.

Wat het coalitieakkoord zegt

In het coalitieakkoord ‘Aan de slag’ van D66, VVD en CDA is opgenomen dat de compensatieregeling per 2028 volledig wordt afgeschaft, ook voor kleine werkgevers. Daar staat tegenover dat werkgevers die aantoonbaar hebben geïnvesteerd in bijscholing of re-integratie in de toekomst mogelijk minder of geen transitievergoeding hoeven te betalen. Dit zijn vooralsnog plannen. Het minderheidskabinet zal voor elk onderdeel een meerderheid in het parlement moeten vinden.

De juridische context

De compensatieregeling werd mede ingevoerd naar aanleiding van de Xella-uitspraak van de Hoge Raad, die oordeelde dat werkgevers in beginsel verplicht zijn mee te werken aan beëindiging van een slapend dienstverband. Met het wegvallen van compensatie voor grotere werkgevers rijst de vraag of die norm nog onverkort van kracht blijft. Rechters zullen hierover moeten oordelen. De verwachting is dat dit tot nieuwe juridische discussies zal leiden.

Wat jij als werkgever nu al kunt doen

• Breng je langdurig zieke werknemers in kaart. Wanneer eindigt de 104-wekentermijn, en valt die vóór of ná 1 juli 2026?
  
• Controleer je indeling bij de Belastingdienst. Ben je een kleine, middelgrote of grote werkgever? Dit staat in je Whk-premiebrief. Let op: als je personeelsomvang in 2025 op enig moment boven de 25 uit is gekomen, kan dat gevolgen hebben voor je kwalificatie in 2026.
  
• Overweeg tijdig te handelen. Voor (middel)grote werkgevers kan het financieel aantrekkelijk zijn om arbeidsovereenkomsten met langdurig zieke werknemers af te wikkelen vóór 1 juli 2026, zolang het recht op compensatie nog bestaat. Houd daarbij ook rekening met vakantiedagen: een kantonrechter oordeelde op 12 augustus 2025 dat zieke werknemers ook na twee jaar ziekte vakantiedagen blijven opbouwen.
  
• Volg de parlementaire behandeling. Het wetsvoorstel is nog in behandeling. Wij houden je op de hoogte van definitieve besluitvorming.

Tijdlijn wijziging compensatieregeling transitievergoeding in het kort

Nu:
Alle werkgevers kunnen compensatie aanvragen.

Per 1 juli 2026:
Compensatie alleen nog voor kleine werkgevers met minder dan 25 werknemers, onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring.

Per 2028
Volledige afschaffing voor alle werkgevers (coalitieplan, nog niet uitgewerkt in wetgeving).

Heb je vragen over je specifieke situatie, wil je weten of je als kleine werkgever wordt aangemerkt, of wil je een risicoanalyse voor je personeelsbestand? Neem dan gerust contact met ons op, dan kijken we samen naar jouw situatie. Boek hier een gratis adviesgesprek bij ons. Wil je op de hoogte blijven van de ontwikkelingen van de wijziging in de compensatieregeling transitievergoeding? Schrijf je dan hieronder in voor onze nieuwsbrief.